Tìm

Hỏi và đáp: Độ nghiêng cho phép của nhà ở là bao nhiêu?-Nguyên nhân và cách khắc phục

  • 17/07/2018 03:26

Hiện nay các khái niệm nhà bị nghiêng, lún đã không còn gì xa lạ với người dân, nhất là những khu dân cư đông, các khu đô thị đất chật hẹp. Với nhiều nguyên nhân và mức độ khác nhau, chúng ta có cách xử lí nhà nghiêng phù hợp. Vậy độ nghiêng cho phép của nhà ở là bao nhiêu? Chúng ta cùng đi tìm hiểu ngay sau đây.

Căn nhà nghiêng 726A Xô Viết Nghệ Tĩnh, P.26, Q.Bình Thạnh đã tháo dỡ một tầng

Căn nhà nghiêng 726A Xô Viết Nghệ Tĩnh, P.26, Q.Bình Thạnh đã tháo dỡ một tầng

1.Nguyên nhân chính khiến công trình nhà bị lún nghiêng

Nhà bị lún, nghiêng là gì? 

Lún, nghiêng là hiện tượng công trình bị chuyển vị thẳng đứng từ trên xuống dưới đất nền, kéo theo cả móng và bản thân công trình nghiêng theo. Còn khái niệm nghiêng là hiện tượng ngôi nhà chuyển phương bị lệch do lún tương đối dẫn đến chuyển vị thẳng đứng không đều trở thành chuyển vị ngang. Hiện nay tất cả các công trình xây dựng đều bị lún miễn là trong giới hạn cho phép, còn nhà nghiêng thì rất nguy hiểm và cần có biện pháp xử lí cho phù hợp.

Hiện tượng lún nghiêng công trình nhìn chung đều liên quan đến nhau, công trình có thể bị lún nhiều dẫn đến hiện tượng lún lệch và đặc biệt là khả năng chịu đựng được biến dạng của kết cấu công trình.

Căn nhà số 226 Chu Văn An, P.26, Q.Bình Thạnh, TP.HCM (giữa) bị nghiêng hẳn sang một bên - Ảnh: MINH ĐỨC

Căn nhà số 226 Chu Văn An, P.26, Q.Bình Thạnh, TP.HCM (giữa) bị nghiêng hẳn sang một bên – Ảnh: MINH ĐỨC

Nguyên nhân dẫn tới hiện tượng nhà bị lún, nghiêng

Trước khi tiến hành xây dựng không khảo sát hiện trạng khu đất và các công trình xung quanh.

Dự báo không đúng độ lún của công trình hiện hữu do ảnh hưởng của việc đào hố móng khi thi công công trình mới. Đánh giá không đầy đủ ảnh hưởng do chất tải nặng (vật liệu xây dựng, đối trọng để ép cọc hoặc để nén tĩnh,…) trong phạm vi giáp với công trình hiện hữu. Đánh giá không toàn diện mức ảnh hưởng gây ra do sự thay đổi lớn chiều dày tầng đất yếu theo chiều sâu và trên diện trong khu vực điều kiện địa chất công trình phức tạp.

Do xây nhà trên nền đất yếu và xử lí móng không được đảm bảo: Đây là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến nhà bị lún nghiêng. Theo thống kế mới nhất thì đa số những khu vực có nền đất yếu, cấu tạo địa chất không ổn định, địa hình thấp như là gần sông, rạch, đất ruộng, trũng và có lớp bùn dày,..thường có nhiều ngôi nhà bị nghiêng lún.

Để khắc phục yếu tố địa hình, chủ nhà và đội thiết kế thi công cần phải khảo sát địa chất kĩ trước khi thiết kế để có phương pháp xử lý thích hợp nhất. Cách xử lý thường áp dụng trong trường hợp nền đất yếu là dùng các biện pháp ép cọc, hoặc khoan nhồi mới đảm bảo được tải trọng của công trình.

Lưu ý: Tại các vùng đất yếu, móng nhà không nên làm theo kiểu đóng cừ tràm, do cứ tràm không đủ độ dài đến lớp đất cứng phía dưới, nên sau một thời gian thi công và sử dụng nhà bị nghiêng là điều khó tránh khỏi. Mặc dù phương pháp đóng cừ tràm  tiến hành nhanh, gọn, ít chi phí hơn. Tuy nhiên, các bạn cũng nên tính đến phương án lâu dài, móng nhà không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến cả công trình về lâu về dài.

Do yếu tố khách quan: Nhà bị nghiêng do nhà bên cạnh

Đây là nguyên nhân rất hay gặp phải, nhất là với những công trình nhà phố san sát dày đặc như hiện nay. Nhìn chung các công trình bị lún nghiêng đều liên quan đến kết cấu tổng thể và đất nền. Với những công trình có khả năng chịu đựng biến dạng kết cấu công trình kém sẽ bị lún nghiêng nghiêm trọng hơn. Trong nhiều trường hợp nhà bên cạnh phá hủy để đào móng xây nhà mới, ngôi nhà bên cạnh cũng bị ảnh hưởng theo. Hoặc những ngôi nhà có khả năng chịu đựng biến dạng do đất nền tốt hơn, vẫn sẽ  bị nghiêng do tải trọng quá lớn của nhà bên cạnh đè vào.

Phố nhà nghiêng trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 25, những căn nhà "lắc lư" nằm tựa vào nhau

Phố nhà nghiêng trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 25, những căn nhà “lắc lư” nằm tựa vào nhau

– Nhà bị lún nghiêng do cải tạo nâng tầng
Đây là nguyên nhân thường gặp của những ngôi nhà đã cũ, nền móng và kết cấu công trình không còn được ổn định như nhà mới, gia chủ lại muốn cải tạo và nâng thêm tầng mới.

Trong trường hợp nhà này tốt nhất không nên xây thêm tầng. Trường hợp nhà đã thi công xong thì nên vận chuyển những đồ đạc nặng, lớn xuống tầng trệt. Sau đó dùng các biện pháp kĩ thuật lấy lại độ nghiêng ban đầu, trong đó phải bắt đầu từ  thao tác gia cố lại phần móng nền đạt đủ độ vững chắc để đáp ứng việc nâng tầng.

 * Ngoài các yếu tố trên, còn một số tác động khác từ bên ngoài như: sập hang động ngầm (karst), hạ mực nước ngầm, lún do tải trọng của đất san lấp tạo mặt bằng,…

3. Cách đo độ nghiêng nhà ở

Khi lún không đều, công trình sẽ nghiêng đi. Chính vì vậy để xác định được độ nghiêng đó thì chúng ta cũng có nhiều phương pháp

  • Phương pháp thả dọi
  • Phương pháp chiếu đứng
  • Phương pháp đo góc
  • Phương pháp tọa độ

4. Đối với những công trình nhà nghiêng cho phép nghiêng bao nhiêu?

– Trong các văn bản quy phạm pháp luật xây dựng hiện hành đã quy định độ lún tối đa cho phép từng loại nhà và công trình (phần lớn từ 8 đến 30cm). Ngoài trị số lún tuyệt đối, còn quy định lượng chênh lệch tối đa cho phép về độ nghiêng…Khi ngôi nhà nghiêng quá mức cho phép có thể gây nứt nhà thì gây nguy hiểm phải cải tạo lại. Nhà bị nghiêng có nhiều nguyên nhân gây ra và đều không cho phép tồn tại độ nghiêng quá mức cho phép dẫn đến nguy hiểm, vì vậy, chúng ta cần tìm hiểu rõ những nguyên nhân để tìm biện pháp khắc phục.

– Khi thiết kế nền móng công trình, một trong các điều kiện để đảm bảo công trình làm việc bình thường là độ lún của nó phải nhỏ hơn hoặc bằng độ lún cho phép. Giá trị độ lún cho phép này được quy định theo yêu cầu sử dụng hoặc theo tiêu chuẩn. Giá trị của nó thay đổi tùy theo loại công trình. Với nhà dân dụng thường là 8 cm, nhà công nghiệp là 20 cm …..

– Giá trị độ lún cho phép được xác định sao cho đảm bảo yêu cầu làm việc bình thường của các công trình, yêu cầu công nghệ, yêu cầu mỹ quan…. Sau một thời gian sử dụng, công trình sẽ bị lún. Độ lún này có khi xấp xỉ độ lún đã cho phép. Trong một số trường hợp hư hỏng do lún, độ lún có khi vựot hơn độ lún cho phép rất nhiều. Tuy nhiên, tính toán kiểm tra lún và biến dạng là một trong các điều kiện bắt buộc khi thiết kế công trình.

5. Cách khắc phục nguyên nhân nhà bị lún nghiêng

– Nên thuê đơn vị tư vấn thiết kế có kinh nghiệm để thiết kế biện pháp thi công nền móng phù hợp với từng hiện trạng khu đất (có thể thuê 2 đơn thiết kế – thi công độc lập hoặc là đơn vị thiết kế và thi công trọn gói).

– Với những công trình đang thi công phải thường xuyên tiến hành theo dõi tiến đọ và chất lượng gia cố móng, để tránh trường hợp làm ẩu, cắt xén nguyên liệu ảnh hưởng tới chất lượng công trình sau này.

– Kiểm tra lai kết cấu móng xem nó là móng nông hay móng sâu.

– Nếu công trình bạn đang thi công mà có hiện tượng nghiêng như thế, tốt nhất là bạn chống lún không cho nghiêng nữa, nếu bạn không xử lý ngay thì sau này chi phí xử lý căn chỉnh nhà cho thẳng lại là rất lớn.

– Cần có biện pháp chống thành vách bằng cừ thép hoặc cừ bê tông ứng lực trước đối với trường hợp thi công sát nhà bên có tải lớn tác động lên đất (hoặc quy mô cao tầng hơn) cũng như khi công trình làm hố móng sâu hơn đáy móng nhà bên. Thiết kế tường cừ phải chú ý đến văng chống và neo đảm bảo biến dạng trong phạm vi được phép. Biện pháp thi công phải được Chủ nhiệm dự án phê duyệt để làm cơ sở pháp lý để thực hiện.

– Sử dụng các giải pháp đơn giản dễ thi công cho hệ thống tường vây: móng cọc nhồi tạo lỗ kiểu xoay hoặc tường neo đất.Đối với giải pháp móng cọc nhồi tạo lỗ kiểu xoay để chống vách nên để lại ống vách cho những cọc sát nhà liền kề hiện hữu. Móng cọc nhồi đào bằng máy gàu ngoạm phải làm cừ chắn đủ sâu tại đường phân giới khu đất và không nhất thiết thu hồi sau khi làm xong móng công trình. Đối với giải pháp neo tường chắn trong đất thì cần được thoả thuận của cơ quan có thẩm quyền và Chủ sử dụng đất (công trình) liền kề.

– Khi gặp công trình liền kề hiện hữu có nguy cơ sập đổ trong quá trình thi công, Nhà thầu thi công cần kịp thời thông qua Chủ đầu tư phối hợp với chủ sở hữu công trình hiện hữu đưa ra các giải pháp hợp lý mà các bên cùng chấp nhận được. Việc chống đỡ cho công trình liền kề hiện hữu trong quá trình thi công là một trong những biện pháp xử lý cần làm ngay.